Translate

ballık etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
ballık etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster

13 Haziran 2015 Cumartesi

Zorunlu Bahar Balı Hasadı


Sabah 08:00'de başlayan bal hasadı üç saat kadar sürdü. Ballıktaki son iki çerçeve henüz hiç sırlanmamış. Hatta sırlanmamış çerçevelerden biri tam olarak kabartılmamış bile. Ancak arılar kabartma işlemini tamamlayamadan bal atmaya başlamışlar bile. Diğer çerçeveler ise önemli ölçüde sırlanmasına rağmen henüz hasat yapacak düzeyde değil. Kiminin 1/2'i sırlanmış, kiminin 3/5'ü sırlanmış. Hasat yapılacak çerçevenin en az 3/4'ü sırlanmış olmalı. Çünkü sırlanmamış alanlardaki bal henüz olgunlaşmamıştır. Yani baldaki su oranı henüz fazladır. Olgunlaşmamış bal hasat edildiğinde ilerleyen zamanda ekşime durumu oluşabilmekte. Ayrıca olgunlaşmamış bal hasat edildiğinde balın kıvamı olması gerekenden daha farklıdır, daha suludur.


10 Haziran 2015, Çarşamba günü saat 19:00 civarı babama arının ballığını kontrol etmesini rica ettim. Zira hafta sonu arıyı kestaneye götürmeyi düşünüyordum. Havalar ara ara yağışlı gitti. Arının bal stoğu hakkında da hiç bir fikrim yoktu. Arının aç olmadığından emin olmak istemiştim. Babam arının balı olduğundan emindi. Sanırım önceki hafta bir kontrol yapmış, beni bilgilendirseydi memnun olurdum. Neyse arının ballığını kontrol etti ve iki çerçeve hariç diğerlerinin sırlanmış bal olduğunu söyledi. Bu benim için gerçekten büyük süpriz oldu, böyle bir durumla karşılaşabileceğimi hesap etmemiştim. İkinci bir ballığım yok, ayrıca kabartılmış boş çerçevem de yok. Neyse bunlara çözüm bulunur ya ballığı kontrol etmeden kestaneliğe götürseydik :) Gerçi taşıma esnasında anlaşılırdı, kovanın ağırlığından...

Şu durumda arıyı kestaneliğe nasıl götürebilirim? İkinci bir ballıkla beraber kabartılmış çerçevelere ihtiyacım var. Veya bir bal süzme makinesine ihtiyacım var. Hemen pazar araştırmasına başladım. Ballık için mecburen kovanı aldığım Şakir Bey ile bağlantıya geçtim. (Kovan konusunda ülkemizde "tam bir standart" olmadığı için aldığım ballığın kovana uyacağından emin olmalıydım.) Ballık 45 TL. Bu arada Şakir Bey geçen hafta içi arılarını kestaneye götürmüş bile. İstanbul petekten (bize çok yakın) kabartılmış çerçeve fiyatlarına baktım, 27 TL. Toplamda 315 TL'lik bir maliyet. Gerçi 9 TL'lik kabartılmış plastik çerçeveler de varmış ama onları kullanmak istemedim. Kullanmadan önce erimiş mum sürmek gerekiyormuş. Hem buna arının bal atacağından da emin değilim. Ayrıca doğal mum olmasını da tercih ederim.


Aldığım malzemeler yukarıdaki resimde görüldüğü gibi. Sır alma tarağı, paslanmaz, 8 TL. (İki adet aldım.); Sır alma bıçağı, paslanmaz 2 mm çelik, keskin kısımları dalgalı özel kesim, 17,5 TL; Süzgeçli huni, paslanmaz, 20 TL; Bal süzme makinesi, 430 kalite, 4 çerçeve kapasiteli, paslanmaz, plastik elek, manuel, 360 TL.

Aldığım bal süzme makinesi uzun zamandır piyasada olan bir makine sanırım. Daha önce test edilmiş ve paylaşılmış.

Daha iyi bir makine almak istiyordum (en azından 304 kalite) ancak stokta kalmamış. Bizimkiler de balı süzdükten sonraki görüşlerine göre makineden memnunlar. 430 kalitede krom oranı fazla iken 304 kalitede de ise nikel oranı daha fazla. Nikel fiyatları da yüksek olduğundan 304 kalite daha pahalı. 430 kalite daha parlak, 304 kalite ise daha mat bir görünüme sahip. Ayrıca 430 kalite mıknatıslanma özelliği gösterirken 304 kalite mıknatıslanma özelliği göstermiyormuş. 304 kalite "Östenitik Paslanmaz Çelikler" grubuna 430 kalite ise "Ferritik Paslanmaz Çelikler" grubuna giriyormuş.


Sır alma işlemini olabildiğince hassas yapmalıyız. Zira arının petekleri onarmak için yeterli vakti olmayabilir. Sır alma tarağı petek gözlerini daha fazla bozduğundan dolayı sır alma bıçağı ile çalışıldı. Ancak bıçağın alamadığı kısımlarda sır alma tarağı kullanıldı. Azami özen gösterilmesine rağmen arılara yine de büyük iş düşüyor.


Anlaşılan yukarıdaki alanda sır alma tarağı daha fazla kullanılmış. 20 çerçevelik güçlü bir arımız var. Bakalım zamanında onarabilecekler mi?


Sır rulosunu almamıştım. Açıklamasında şöyle yazıyor: "Petek gözlerini zedelemeden ve bozmadan çok pratik bir şekilde açar ve çerçeveleri süzmeye hazır hale getirir." Sonucu gördükten sonra bunu almadığıma ve denemediğime pişman oldum. Fiyatı 15 TL.

Çerçeve taşıma kabını ise almayı unutmuştum. Fiyatı 25 TL.

8 çerçevenin hasadı yapıldı. Çerçeveler dörderli iki grup halinde alındı. İlk grubun sır alma ve süzme işlemi tamamlandıktan sonra kovana verildi. Sonra ikinci dörtlü grup alındı. Çerçeveler kovandan alınırken üzerlerindeki arı kovana silkelenmedi, arıcı fırçası yardımı ile süpürüldü.

Süzülen bal tartılmadı ancak 16-17 kg civarında tahmin ediliyor. Balı tadanların kimisi akasya balına benzetti kimisi de gül reçeline. Ama tadanlar tadını ve kokusunu beğenmişler.

Hasat yapmaya karar verdiğimde valide hanım "Bu zamanda hasatın iyi olmayacağını, balın çok sulu olacağını ve pek de bir tadının olmayacağını" söylemişti. Böyle düşünmesinin sebebi tabii ki geçmişteki arıcılık tecrübeleri. Onlar bahar balı almaya alışkın değillerdi. Çünkü yaptıkları arıcılık şekli ile bu pek olanaklı değildi.

Hasada ben katılamadım. Ancak uzaktan yönlendirmeye çalıştım. Ufak tefek koordinasyon problemleri olabilir. Ancak gayet başarılı bir hasat oldu. Emeği geçenlere teşekkürler.




17 Mayıs 2015 Pazar

Arılarım 358.Gün

 

Bugün babam ve kardeşim arıyı kontrol ettiler. Tekrar bir ana arı memesi kontrolü ve verilen şerbetin etkilerini görmek üzere. Bu amaçla ballık kuluçkalık üzerinden alınarak ters çevrilmiş kovan kapağının üzerine konulmuş. Arı ekipmanlarını doğrudan toprak ile temas ettirmemek hijyen kuralları açısından önemli. Çoğu bakteri, mantar ve virüs bu yolla bulaşabilir.

Kardeşim körükte çam kozalağı kullanıyormuş. Çam kozalağının karton mukavvaya göre daha uzun süre duman sağladığını ifade etti.

Sağolsunlar benim görmem için çerçeveleri de fotoğraflamışlar. Babam "babasından kalan yöntemlerle" uzun yıllar arıcılık yapmış bir arıcı. Kendi arılığı varken babamı orada hiç bir zaman maske ve eldiven kullanırken görmedim. Her zaman maskesiz ve eldivensiz... Babam el demiri olarak "esiran" dediğimiz bir alet kullanırdı. İnternette "esiran" diye bir arama yaptığımda bu aletin görseline rastlayamadım. Ancak Türk Dil Kurumu'nun sözlüğünde, "Kazan ya da teknedeki hamuru kazımaya ve kesmeye yarayan bir çeşit araç." olarak tanımlanmakta. Aslına bakılırsa esiran, validenin mutfaktaki şöminede toprak sac üzerinde bazlama yaparken kullandığı bir aletti. Babamın yaptığı arıcılıkta, oğul mevsiminde, arıları bol bol oğul verirdi. Oğulları ağaçların dallarından toplamakta valideye düşerdi :) O da maske ve eldiven kullanmazdı. Ama o bir keresinde oğul alırken arıların saldırılarına maruz kalmış. Ve ölümden dönmüş.


Yukarıdaki çerçevenin göbeği kapalı gözlü yavrulu. Üst kısmında geçen yıldan kalma sırlı minik bir bal kemeri. Arta kalan az bir miktar alanda sırlanmamış bal mevcut. Bu balın kaynağı muhtemel ki verilen şerbet. Tabii nektar olma ihtimali de var. Yavrular hücreleri boşalttığında ana arının yumurta atmasına olanak bırakmamışlar.


Yukarıdaki çerçevenin çok büyük bir kısmı kapalı gözlü yavrulu. Ara ara sırlanmamış boşluklarda bal. Ve tek tük polen.


Bu çerçeve de yukarıdaki ile hemen hemen aynı. Alt kısmında erkek arı gözleri de görünüyor.


Bu çerçeve kuluçkalıktaki 5. ya da 9.çerçeve olmalı. Temel petekli olarak kuluçkalığa verdiğimiz ilk çerçeve 5.çerçeve idi. Daha sonra da 9.çerçeve verilmişti. Bu çerçevenin üst kısmında büyük bir bal kemeri var. Bal kemerinin altında ise açık gözlü yavrulu bir alan...


Göbekte çok geniş bir alan kapalı gözlü yavrulu. Ve bir miktar da açık gözlü yavrulu alan. Sağ alt köşe erkek arı gözleri. Üst kısımda bal kemeri olması gereken yerde sırlanmamış bir bal kemeri.


Göbekte çok geniş bir polen alanı. Ve köşelerde erkek yavru gözleri. Bu çerçeveyi polen deposu olarak adlandırabilirim.


Fotoğraftan pek belirgin olmasa da göbekte açık gözlü yavrulu bir alan. Bu alanın etrafında ise kapalı gözlü yavrulu bir alan. Üst köşelerde azıcık sırlanmış bal. Alt köşelerde erkek arı gözleri. Muhtemelen ortadaki alandan bir posta yavru çıkmış.


Yeşil işaretli ana arım. Bu renk onun 2014 yılında doğduğunu gösteriyor. Bu etiket veya boya arılara özel. Arıya bir zararı olsa modern arıcılıkta kullanılmazdı sanırım. Ana arı ana arı söyle bana "Neden bu kadar çok erkek arı gözü var?"


Yukarıdaki kapalı gözlü yavrulu çerçevelere benzer diğer bir çerçeve.

Çerçevelerde ana arı memesine rastlanmadı. Bu çok güzel bir haber. Şu an kuluçkalıkta 10 çerçeve arı ballıkta da 4 çerçeve arı var. Ve kuluçkalıkta bol miktarda yavru var. Bu yavrular çıktığında ballığın da tamamen arı dolacağı kesin. İkinci ballığı atmak gerekir mi bilemiyorum. Ballıktaki temel petekli çerçevelerin üçünü tam kabartmışlar ve verilen şerbeti buraya basmışlar. Şerbetin bir kısmı da kuluçkalıkta yavruların boşaltmış olduğu alanlarda depolanmış, sırlanmamış halde.

Kardeşime göre kuluçkalıkta sırlanmamış alanlarla beraber iki çerçeveye yakın bal stoğu oluşmuş. Ballıkta da 3 çerçeve sırlanmış bal.

Kuluçkalıkta ilk sıradaki kararmış peteği babam ballıktaki ballı çerçevenin yanına almış. Kuluçkalıkta boşalan yere de ballıktaki temel petekli çerçevelerden birini vermiş.

Babamın gözlemine göre kuluçkalıktaki erkek yavrulu alan nispeten azalmış. Genel olarak yavrulu alan da nispeten azalmış. Yavrulardan boşalmış alanın birine bal atmışlar.

Bugün son şerbeti vermeyi düşünüyoruz. Zira ballıktaki üç çerçeve şerbet balı ile kuluçkalıktaki iki çerçeveye yakın şerbet balı onlara yeter ya da yetmeli :) Daha fazla şerbet ballığı bloke ediyor. Bu da bizim aç kalmamıza sebebiyet verebilir :)

29 Temmuz 2014 Salı

Arılarım 66.Gün - Ramazan Bayramı 2.Gün


Dip tahtasının görünümü. Olağan bir görünüm. Ancak 15 günlük bir birikim. Beklentimden daha temiz bir görünüm. Kontrolü sabah 8:00'de yaptım. Henüz bitki örtüsü üzerinde çiğ vardı. Ancak dip tahtası kuru.



Bu bir arı türü olabilir. Daha çok kanatlı karıncaya benziyor, ancak birazcık daha büyük.



Artıkların seyrek olduğu alandan detaylı bir görünüm. Bal mumu, propolis, polen, plastik ve ahşap kırıntıları.



Artıkların yoğun olduğu alandan detaylı bir görünüm. Bol miktarda polen ve biraz mum kırıntısı.



Kırmızı propolis damlası ne kadar da hoş görünüyor.



Dip tahtasından diğer bir kesit.



15 günlük bir birikim olduğundan çok katmanlı bir yapı oluşmuş. Yağmurlu ya da daha nemli günlerde oluştuğunu düşündüğüm küflü bir katman da oluşmuş. Yani yer yer küfler de var.



Artıkların seyrek olduğu alandan başka bir kesit.



Ballıktaki iki kapalı yavrulu çerçeveden biri. Yavrular çıkmış ve boş gözlere çok az bal koymuşlar.


Ballığa verdiğim temel petekler olduğu gibi duruyor. Hiçbir işlem yapılmamış. Ballıktaki arı miktarı da biraz azalmış. Oysaki ballıktaki iki kapalı gözlü yavrulu çerçeveden çıkan arılarla beraber bir artış beklentisi vardı bende. Demek ki ölüm miktarı doğum miktarından fazla olmuş.



Bu fotoğraftan boş gözlerdeki bal durumu daha net görülüyor.


Kuluçkalığa ballığı kaldırmadan çıtaların arasından baktım. Ballıktan iki çerçeve çıkardım ve çerçeveleri kaydırarak kuluçkalığın tüm yüzeyine baktım. Son kontrolde gördüğüme benzer bir görüntü vardı. Hem çıtalarda hem de arı miktarında.


Kovanın çevresinde ölü arı göremedim. Gerçi yukarıdaki fotoğrafta canlısı da görünmüyor ama :)


Kovana gelen üç arıdan ikisinde polen vardı. Uçuş tahtası üzerinde önemli bir trafik yoktu. Ancak fotoğraflarda göründüğü kadar da kötü değildi. Sadece ben yakalayamadım. Kareyi aldığımda kovana girmiş oluyorlardı. Saat sabah 8:00. Bu saatlerde evin bahçesindeyken çok daha fazla trafik oluyordu. Şu anki trafiğin 10 katını bile gözlemlemiştim. Ama o dönem ıhlamur dönemiydi. Yine de arı trafiğinin çok daha fazla olması gerekirdi. Kuluçkalığa detaylıca bakmadan ve arı uçuşunu belirli bir süre gözlemlemeden neler olduğunu kestirmek güç, benim için.



Uçuş tahtası üzerinden aldığım fotoğraflar. Arıları 15 dakika kadar gözlemleyebildim.



Arının bulunduğu yer ve kovanın görünümü.


Arıların bulunduğu yerin karşı yamacındaki çam ormanı. Bu çamlar sonradan dikilmişti. Henüz benim boyumda oldukları zamanı hatırlıyorum. Ormanın içi gayet temizdi. Hem çöp hem de diken açısından. Pek girilmediği belli. Yer yer kocayemiş ve fundalıklar var. Körükte kullanmak üzere bir poşet kozalak topladık.


Ormanın içinden ormanın dışına doğru bir bakış...


Ormanın kıyısındaki evlerden birinin bahçesinden bir arılık.


Yol boyu uzanan meşe ağaçları.


Bol miktarda meşe ormanları var. Arılarım çatısı görünen evin yanında.


Çocukluğumun geçtiği ev.


Evimizin baktığı manzara. Karşıda görünen ve suyu bitme noktasına gelmiş (bu sene kurak geçtiğinden sanırım) baraj Elmalı Barajı.


23 sene önce. Babamın son arıları. Kovanları da kendi yapmıştı.


Burada bol miktarda funda yetişiyor. Bunlar boş arazide kendiliğinden büyümüş. Orman içlerindekiler daha büyük ve daha yaşlı.


Fundalar henüz çiçekleniyor.


Fundaya biraz daha detaylı bakalım.



Bu funda ormanın içerisindeydi. Çok daha büyük ve kart. Çiçekleri kurumuş.



Yukarıdaki fotoğrafları Nisan ayının son günlerinde Kemer'de çekmiştim. (28.04.2014) Bunların da funda olduğunu düşünüyorum.



Ancak burada Kemer'de tanıştığım amcalar bunlara püren diyor. Bu amcalardan biri burada yerleşik. Diğeri Mersin'den gelmiş. Kışı Kemer'de geçiriyormuş arıları için. Yazın ortasına doğru da Yozgat'a gidiyormuş. Gezginci arıcı yani. Ancak kışı neden Mersin'de değil de burada geçirdiğini anlayamadım. Yerleşik amca da o günlerde arılarını resimde görünen tepelerin ardına götürecekti, flora sebebiyle.



Çavuşbaşı Çiftlik Merkez Camii.


Ankara'da oturduğum yer bozkırın ortası. Etraf alabildiğince ekin tarlalarıyla dolu. Ekinler biçilip balya yapılmış. Altın sarısı balyalar öbek öbek dağılmış tarlalara. Burada, bozkırın ortasında nasıl arıcılık yapılır. Arı ne yer, ne içer :) Evimin hemen yanında yukarıdaki resimde görülen dikenlerin üzerinde 30-40 kadar arı vardı. Buradaki çiçekler iklim koşulları nedeniyle dikenli çiçekler.



Yukarıdaki resimde arı görülüyor. Sarı çiçekli olanlarda da arı var. Arıların bacaklarından görebildiğim kadarıyla polen toplamayı başarabilmişler.

Ankara; İstanbul'dan daha sıcak. Ancak havası çok kuru olduğundan dolayı rahatsız etmiyor. Yazın Ankara'nın havasını tercih ederim. Ancak burada ağaç yok, dolayısıyla gölgesi de.

Arılarımı Çavuşbaşı'na taşıdıktan sonra ben de Ankara'ya taşındım. Ben yokken arılarım beklediğim performansı gösterememişler. Ancak durum yine de fena sayılmaz. Kışlık bakımlarını bir dahaki sefere yapacağım. Bugün bayramın ikinci günü. İyi Bayramlar.

12 Temmuz 2014 Cumartesi

Arılarım 50.Gün


Dip tahtası artık klasikleşen bir görüntüde.


Ölü arının üzerinde iki adet varroa tespit ettim. Yine bol miktarda polen. Ve halen plastik kırıntıları. Plastik camı ve plastik propolis ızgarasını kovandan aldığım halde plastik kırıntıları halen devam ediyor. Demek ki kovanın içerisine iyice dağılmışlar ve tamamen tükenmeleri biraz daha zaman alacak.


Ballıktaki çerçeve miktarını adım adım artıracaktım. Ancak buna vaktim olamayacağından dolayı boş kalan 8 çerçevelik kısım için temel petekli çerçeveleri hazırladım. Çerçevelerde delik yoktu. Delikleri delerken işlemi biraz seri yaptığımdan dolayı biz çok ısındı ve ucu kırıldı. Zımpara yapmak ve metal kesmek için kullanılan elektrikli jet motoru ile ucunu zımparalayıp iş yapar hale getirdik.

Mahmuzu kullanırken de tekerleğe çok miktarda mum sıkıştı. Bu vesileyle de tekerleğin ortasındaki milin çıkabildiğini fark ettim. Daha doğrusu kendi kendine çıktı, temizliğini yaptım ve tekrar kullanabildim.


Epeydir yağmur yok ama kovan kapağı rutubetli. Hava nemli olduğundan sanırım. Ayrıca havalandırması da yetersiz olabilir.


Bölme tahtası olarak bu amaçla da kullanılabilen yemliği takmıştım en son. Aksi halde dalak yapmışlardı.


Ballıktaki iki kapalı gözlü yavrulu çerçeveden dışta olanı. Belli ki bir kısım arı daha pupadan çıkmış.


Polenli alanlar görülüyor.


Kapalı gözlü yavrulu gözler.


Kapalı gözlü yavrulu gözler, polenli gözler, şu yeşil olan nasıl bir karışımdır acaba?


Bu çerçevenin sağ alt köşesinde erkek arı gözleri vardı. Bunlardan birkaçında günü gelmeden pupayı bozmuşlar. Acaba neden?


İşçi ve erkek kapalı yavru gözleri.


Hava birden kapandı ve şimşekler gürlemeye başladı. Hemen hazırladığım temel petekli çerçeveleri yerleştirdim.


Sonra 15 dakika kadar havadan yağmur boşaldı. Sonra güneş açtı ve arılar kaldıkları yerden devam ettiler.

Arıları yarın daha kırsal bir yere götüreceğimden dolayı akşam saat 22:00 gibi kapılarını kapatmaya gittim. Uçuş tahtası ve uçuş deliği üzerinde çok sayıda arı vardı. 30-40 kadar vardı sanırım. Tembellik ettim körük kullanmadım. Ve fırça ile süpürmek istedim içeriye. Ben süpürmeye çalıştıkça uçuş tahtası üzerindeki arı miktarı iki katına çıktı. Fırçanın üzerine de bir sürü arı yapıştı. Arılar fırçadan insin diye birkaç kez uçuş tahtası üzerine fırçayı silkeledim. Bu esnada ayaklarıma yapışanlar da oldu, soktuklarında fark ettim. Sol ayağımdan üç tane soktu.

Körüğü yakmaya karar verdim. Ayrıca kovanın üzerini bir miktar aydınlatan mutfağın ışığını da kapattım. 15 dakika kadar sonra gittiğimde 5-10 tane arı kalmıştı uçuş tahtası üzerinde. Onları da körük dumanıyla içeri soktum. Uçuş deliğinin kızaklı kapılarını kapattım. Uçuş tahtasını da kapattım. Dip tahtasını daha önceden çıkartmıştım zaten. Havasızlık problemi yok.

Akşamları ışık kaynaklarının arılar için ne kadar etkileyici olduğunu görmüş oldum. Kovan civarını aydınlatan cılız bir ışık kaynağı bile arıların uçuş deliği ve uçuş tahtası üzerinde kümelenmelerine neden oluyor. Kovan yakınlarında herhangi bir ışık kaynağının olmamasını öneririm.