Translate

yavru arı uçuşu etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
yavru arı uçuşu etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster

28 Mart 2015 Cumartesi

Arılarım 308.Gün - Merhaba Bahar


Baharın ilk temsilcilerinden eflatun renkleriyle ve naif görünümleriyle ballıbabalar ... her yerdeler. Soğuk ve uzun geçen kışın ardından bahara merhaba diyorlar, tıpkı arılar gibi.


Bugün arılarıma kavuştum. Öğleye dek hava kapalıydı, öğleden itibaren güneş yüzünü göstermeye başladı, arılar da ... Onlara kavuşmadan önce akıbetleri hakkında ara ara haber alıyordum. Arada bir güneş yüzünü gösterdiğinde arıların faaliyete geçtiğinden ve zaman zaman kovanın etrafında 20-30 kadar arı olduğundan haberim vardı. Bu durum yeni yavrulara ve yeni bir jenerasyona işaretti ve dahası koloninin yaşama tutunduğuna.


Yukarıdaki resimden son kontrolde yaptığım düzen görülüyor. Bölme tahtası olarak kullandığım yemliğin sol tarafında ballı çerçeveler sağ tarafında ise ballı ve ballı polenli çerçeveler mevcut. Ana arı ve dolayısı ile arı nüfusu sağ tarafta. (Kovanın arkasından bakıldığında.) Arı miktarının arttığı ve yeni bir jenerasyonun geldiği görünüyor.


Yıpranmış ve yaşamla ölüm arasında hayatta tutunmaya çalışan bir avuç kış arısından sonra genç ve dinamik yeni bir nesil. Bu nesil; hayatını ve dolayısı ile koloni sürekliliğini kış arılarına borçlu. Koloni; sahibinden kaynaklanan tüm olumsuzluklara rağmen hayata tutunmayı başarmış. Bu başarı, yeni bir jenerasyonu oluşturana dek ölmemek için direnen kış arılarının ve onları yönlendiren ana arının tam bir zaferi. Ve onların aslında ne kadar güçlü olduklarının göstergesi.


Bal ve polen; hayatın kaynağı! Uzun ve sert geçen kışın ardından, tabiat henüz yeterince uyanamamışken... Polen hücrelerini nasıl da tırtıkladıkları görünüyor. Ancak çiçek çiçek dolanıp toplamaktan daha az yorucu olduğu aşikar.


Polen stoğu bu nüfus için fazlasıyla yeterli. Ancak kısa zaman içerisinde nüfus hızla artacak. Bununla beraber dışarıdan gelen polen miktarı da hızla artacak. Bu sebeple besin yönünden bir sıkıntı görünmüyor.


Polenli alanın daha yakından görünümü.


Yukarıdaki resimde dikdörtgen içerisindeki arının, polen hücresi içerisinde azalan polen miktarına nasıl ulaştığı görülüyor. Daire içerisindeki arının göğsündeki polen kalıntıları onun polen hücresinden daha evvel polen çıkardığını gösteriyor. Çokgen içerisindeki arının bacaklarındaki polenler neyi gösteriyor? Dışarıdan polen getirdiğini mi?

Yukarıdaki resimlerde görülen polenli alanların tümü dördüncü çerçevede.


Yavru alanı. Sırlanmamış hücrelerde de yavrular var, henüz pupa durumuna geçmemişler. Henüz pupa evresine gelmemiş bu yavruların (larvaların) büyüklükleri farklı farklı. Yani tümü aynı yaşta değil, ana arı tarafından farklı farklı günlerde yumurtlanmışlar.

Daire içerisindeki iki arının göğüslerinin üst kısmında polen kalıntıları görünüyor. Bunlar polen hücrelerinden polen alırken oluşmuş.


Ana arı tüm ihtişamıyla yavrulu alan üzerinde. Yeşil renk ile işaretlenmiş olması onun 2014 yılında doğduğunun göstergesi.

Çerçeveyi incelerken bir müddet sonra ana arı biraz telaşlandı, başlangıçta daha sakindi. Sonra kendi ekseni etrafında bir kez döndü ve sonra da çerçeve üzerindeki bütün arılar bir uğultu çıkarttılar, sanki çerçeveden ayrılacaklarmış gibi. Anladım ki fazla rahatsız ettim, ana arı yavruların üşümesinden endişelenmiş olabilir. Hava güneşli ve hava sıcaklığı da 15 derece civarındaydı. Çerçeveyi birkaç dakika inceledim. Acaba yavruları üşütmüş olabilir miyim?


Arıları daha fazla panikletmeden üçüncü ve dördüncü çerçeveleri yerlerine yerleştirdim. Yerleştirdikten hemen sonra dördüncü çerçeveyi tekrar çekmek istediğimde, üçüncü ve dördüncü çerçevelerin birbirlerine bakan yüzlerindeki arıların birbirlerine kenetlenmiş olduklarını gördüm, ve çerçeveyi tekrar yerinden oynatmaktan vazgeçtim. Yukarıdaki resimlerde görülen yavrulu alanlar üçüncü çerçeve üzerinde. Birinci ve ikinci çerçevelere bakamadım ama onların da yavrulu olduğunu düşünüyorum.


Uçuş deliğini zamanında daraltmaya fırsat bulamadığımdan dolayı kışa girerken bir kısmını kendileri propolis mum karışımıyla kapatmışlardı. Buna artık ihtiyaç olmadığı için el demiriyle almak istedim ancak oldukça sertleşmiş olduğundan ve benim beceriksizliğimden dolayı bu arının ölümüne de sebep oldum.


Kazayla öldürdüğüm arının arka bacaklarının ve bacaklarındaki polenin daha yakından görünümü.


Kovanın son düzeni. 1. 2. 3. ve 4. çerçeveler yerlerini korudu. Kovana yeni dahil ettiğim 5. çerçeve geçen yıl yarım kabarttıkları mumlu boş çerçeve. 6. 7. ve 8. çerçeveler ballı çerçeveler. 9. sırada bölme tahtası olarak kullandığım yemlik. 10. sıraya da ballı çerçeveyi yerleştirdim. Ballı dediğim çerçeveler tamamen ballı değil, ancak bal kemerleri geniş bir yüzeyi kaplıyor. Az miktarda da polenleri var. Bir adet ballı çerçeveyi kovandan almış oldum. O da kovanın en dışındaki çerçeveydi. Balın yapısı da pek hoş görünmüyordu.


Kovan kapağını açtığımda saat 15:30 civarındaydı. Kovan kapağını kapattıktan sonra yavaş yavaş uçuş tahtası üzerindeki arı miktarı artmaya başladı.


Yarım saat içerisinde de yavru uçuşu yapmaya başladılar.


Arılara bakmadan önce, geçen sezondan kalan çerçeveleri elden geçirdim. Zira bal bulunmayan peteklerin tümünü ballığa yerleştirmiş, ballığın üzerine de tozlanmasınlar diye bir örtü atarak evin serin bir köşesine yerleştirmiştim. Ve bunlara şimdiye kadar bakma fırsatım olmamıştı. Çerçevenin birinin üzerinde bir konuk (Gümüşçün/Lepisma saccharina) vardı. Ancak çerçevelerde görünür bir sıkıntı oluşturmamış.


Çerçevelerdeki mum ve propolis kalıntılarını temizledim. Ballı peteklerini kesip aldığım çerçevelerin gevşeyen tellerini gerdirdim.


Yukarıdaki resimde görülen çerçeve alt ve üst tahtaları önemli ölçüde bombe yapmış. Yarım kabartılmış bir çerçeve. Bütün yüzey eşit miktarda kabartılmamış orta kısım daha fazla kabartılmış ve bu alana bal stoklamışlar.


Hücrelere stoklanan bal. Hücreleri doldurmaya ve sırlamaya fırsatları olmamış. Bu çerçeveyi arılara verdiğimde sırlanmamış bal sebebiyle bir sıkıntı olur mu düşüncesiyle balın tadına baktım. Çok tatlı değildi, sanki oldukça sulandırılmıştı, ancak bir ekşime fark etmedim. Yine de bu çerçeveyi şimdilik arılara vermedim, ama bir sonraki sefer vereceğim.


Birkaç hücrede kabarcık ve şekerlenme oluşmuş. Yukarıdaki resimde sağ üst köşedeki hücrede bir kabarcık ve hemen onun alt çaprazındaki hücrede de şekerlenme görülüyor.


Ballıbabalar ...


Ballıbaba'nın çiçekleri.


Hodan (Borago officinalis). Kovanın hemen yanıbaşında büyümüşler, annem atmış tohumlarını. Biz buna salut diyoruz. Sapları soğanla kavrulduğunda benim çok hoşuma giden bir yemek çıkıyor ortaya. Ama yemeyeli çok zaman oldu.


Son kontroller için ekip toplanıyor yavaş yavaş.


Sonunda bahar düzenini aldık. Hoşgeldin bahar.

8 Temmuz 2014 Salı

Arılarım 46.Gün


Bugünkü dip tahtası menümüzde artık klasikleşen polen yine başı çekmekte. Bal mumu, plastik, propolis kırıntılarına bir ya da bir kaç arıya ait olduğunu tahmin ettiğim parçalar eşlik etmekte. Taze bal mumu kırıntıları tam da 2. ve 9. çerçevelerin altına denk geliyor. Yani verdiğim temel petekli çerçevelerde işlem yapmışlar.

Her seferinde karşılaştığım bu bal mumu, polen ve propolis kırıntılarından çıkardığım sonuç şu ki; arılar bal mumu üretip petek kabartırken bol miktarda bal mumu döker; arılar propolis ile işlem yaparken bol miktarda propolis döker; arılar petek gözlerine polen depolarken (zira dip tahtasındakiler henüz balla karıştırılmamış olduklarını gösteriyor) bol miktarda polen döker. Bu durum ya normal bir durum ya da benim kovan iç hizmetlerinde çalışan arılarım çok beceriksiz.


Hala az da olsa plastik kırıntıları olması propolis ızgarasının da kemirildiğini işaret ediyor olabilir. Plastik propolis ızgarası kullanmayı önermiyorum. Zira propolis konulacak hücreler çok miktarda çapaklı. Bu plastik parçalarının propolise karışması kaçınılmaz. Ayrıca arıların kemirme alışkanlıklarının çok ileri düzeyde olduğunu gözlemliyorum. Kendilerine göre dizayn etmek için, kağıt, plastik veya tahta tüm bunları kemirdiklerini gözlemledim. Propolis ızgarası olarak metal olanları tercih edeceğim bundan sonra. Ana arı ızgarası olarak metal tercih etmiştim zaten. Üzerinde kimyevi bir madde olmadıktan sonra ahşap malzemenin kemirilmesi problem değil, zira zaten organik.







Kovanın önündeki ölü arılara üşüşen karıncalar. Uzunca bir süredir dip tahtasında dikkate değer miktarda karınca ile karşılaşmıyorum. Ardı ardına süren bir yağmurlu dönemden sonra (geçmiş haftalarda) ortalıkta pek bir karınca kalmamıştı. Öyle ki kovanın yanındaki incir ağacı yapraklarına kadar karınca ile dolu idi ancak yağmurlardan sonra orada bile karınca kalmamıştı. Şimdi ancak böyle arı ölülerine üşüşüyorlar. Arının içini tamamen boşaltıyorlar.



Ballığa koyduğum kapalı gözlü yavrulu çerçeveler. Çerçevelerden sonra bölme tahtası koymadığım için üç yerden dalak yapmışlar. Dalakları aldım ve 2. çerçeveden sonra bölme tahtası koydum. Bir müddet ana arı ızgarasını gözlemledim, arılar rahatlıkla geçebiliyor mu acaba diyerekten. Evet geçebiliyorlar ama pek de rahat geçtiklerini söyleyemem.


Tek tük bazı gözlerde polen görülüyor. 


Ballıktaki 2. çerçevenin dış yüzü. Sağ alt köşesi. Erkek arı gözü olarak çok iri geldiler bana. İlk gördüğümde korktum, acaba arılar ana arı ızgarasından geçemiyor ve bunun sonucunda da ballıktaki arılar anasızlık hissine kapılmış olabilir diye.


Ballıktaki 1. çerçevenin sırlı bal kemerindeki sırları kaldırmışlar. Ve afiyetle bal yiyorlar. Sırların henüz çok yeni kaldırıldığı belli. Ancak bunu benim kontrolüm esnasında değil de daha öncesinden yapmaya başladıklarını düşünüyorum. Aksi halde o kadar hızlı olamazlar sanırım.


Fotoğraf yavru arı uçuşunun yoğun olduğu bir zamanı gösteriyor.

Uçuş deliğinin sağ tarafında hala istediğim trafik oluşmadı. Kovan iç düzeninde değişiklik de yapmış olmama rağmen. Ancak eskisine göre tabii ki çok daha hareketli.

Son zamanlarda polen trafiği durma noktasına geldi neredeyse. Yani çok çok az. Bu durum birden bire oluşmadı. Zamanla azaldı. Neden? Çünkü çevrede polen kaynağı kalmadı artık. Böğürtlenler umduğum gibi olmadı. Etrafta çok fazla böğürtlen olmasına rağmen ve de yeşilliklerini korumalarına rağmen çiçeklenemediler. Çok yakında bir düzene kadar kurtbağrı var. İlk gördüğümde tüm ağaçların üzeri arı doluydu. Ancak son baktığımda sadece birisinde arı vardı. Ondan polen mi alıyorlar nektar mı alıyorlar anlayamadım.

6 Temmuz 2014 Pazar

Arılarım 44.Gün


Dip tahtasının görünümü. Polen, bal mumu, propolis kırıntıları gibi alışıldık görüntüler. Plastik kırıntıları. Ve 3 tane de arı ölüsü.


Önceki kontrolde plastik camı almış yerine de plastik propolis ızgarasını koymuştum. Acaba bu kırıntılar hangisinden? Plastik cama ait kırıntılar kovanın içerisinden dip tahtasına düşüyor da olabilir. Bunu önümüzdeki kontrollerde daha net anlarız.


Üç tane de arı ölüsü vardı. İkisi bunlar. Diğeri dip tahtasının sağ üst köşesinde. Kovanın arkasına yakın bölgede. Arıları alıp incelediğimde birinin üzerinden 3 tane varroa çıktı.



Varroa Jacobsoni. Bunları varroalar canlı iken çektim. Yengeç gibi her yöne doğru yürümüyorlar.


Bunları canlı halde iken çekmeyi başaramadım. Çünkü ters çevirdiğimde her seferinde çevik bir hareketle ayaklarının üzerine dönmeyi başardılar. Bu nedenle en az fizyolojik zararla öldürmek durumunda kaldım onları. Bu kadar çevik olduklarını düşünmemiştim. Son kontrolümde dip tahtasında bir tane varroa görmüştüm. Şimdi bir arı ölüsü üzerinde üç tane gördüm. Demek ki bundan sonra daha sık göreceğim, tabii ki arılar da görecek.



Arılar ve varroalar.









Ölmüş arılarım.



Arılar ve bekçi hanım. Arılar yavru uçuşu yapıyor. Yerde birkaç tane arı ölüsü. Yaklaşık 20 gündür bu arı ölümleri eksik olmuyor. Sayıca az fakat süreklilik arz eden bir durum. Genellikle yavru arılar. Uçmaya çalışıyor ancak biraz havalandıktan sonra tekrar düşüyor. Uçamayıp yerde kalınca da karıncılar başlarına üşüşüyor. Belediye birkaç gün arayla sokaklarda ilaçlama yapıyor ama geç vakitte. Bu arıların ölüm nedenini çok merak ediyorum. Polen yetersizliği de bir etken olabilir mi acaba. Ya da varroa. Birini alıp da incelemedim hiç!

Bekci hanım yine bekcilik yaptığı günlerden birinde acı acı miyavlamaya başlamıştı. Baktım, kovandan biraz uzaklaşıp betonun üzerine çıkmış, birkaç dakika miyavladı. Arılarla daha yakından tanıştı sanırım. Ancak görevinden asla vazgeçmedi :)



Propolis ızgarası pek başarılı olamamış. Izgaradaki göz sayısını saydım. 20x47=940 göz. Kenarlarda birazcık propolis var. Izgaranın ortasına doğru görülenler (açık renkli) bal mumu. En fazla 30 gözü propolisle tıkayabilmişler. 30/940=0,03. Dört günde %3. Ancak bal mumu çalışması oldukça iyi :)



Propolis ızgarasındaki propolisler.



Bugüne dek arılarım yavru uçuşlarını saat 16:00 civarında yaptılar. Ve yavru arı uçuşu yarım saat kadar sürüyor. Geçenlerde havaların yağmurlu gittiği günlerin birinde yağmur tam da yavru uçuşunun olduğu ana denk geldi. Ve yavru arılar hayatlarının ilk uçuş denemelerinde çok kötü bir başlangıç yapmış oldular. O günün ertesinde saat 16:00'da değil de saat 14:00'de yavru uçuşuna çıktılar. Havalar düzgün gittiğinden dolayı hemen ertesin günden itibaren tekrar saat 16:00'ya döndüler. Bu durum çok güçlü bir disiplini ve adaptasyonu işaret ediyor bana.

Bugün ise iki defa yavru uçuşu oldu. Saat 14:00'de ve saat 16:00'da olmak üzere. Ve uçuşa çıkan yavru arı miktarı iki katından fazlaydı. Arılar kuluçkadan çıktıktan sonraki 21 gün kovan içerisindeki hizmetlerde görev alırlar. Ve daha sonra tarlacı arı olarak dış hizmetlere başlarlar. Tarlacı arı olmadan önce kuluçkadan çıktıktan sonraki 18. ve 21. günler arasında uçuş denemelerine başlarlar. Uçuş yaptıkların alan kovanın etrafındaki 3-5 metrelik bir alan. Genelde de uçuş tahtasının üzerine yakın bir yerde olurlar. Zira orada çok fazla yoğunluk gözlemliyorum bu uçuş esnasında.

Yavru uçuşuna çıkan arı miktarı arttığına göre bir taraftan da yeni yavrular kuluçkadan çıktığına göre kovanın içerisindeki arı miktarı da artmıştır. Bu durumu 10. çerçeveyi çektiğim anda fark ettim. Üzeri tamamen arı doluydu. Ve kovanın iç yan yüzeyinde bile bir miktar arı vardı. Tabii ki hemen ballığı atmaya koyuldum.

Ballığı kullanıma alırken kuluçkalıktan iki kapalı gözlü yavrulu çerçeve alınmalı ve ballığa konulmalı. Alınan çerçevelerin yerine de boş çerçeveler takılmalı. Teoride 1. ve 10. çerçeveler ballı-polenli olur. 2. ve 9. çerçeveler ise kapalı gözlü yavrulu olur. Benim kovanımda öyle değildi. 10.9.8.7. ve 6. çerçevelerde az miktarda yavru, yok denecek kadar polen vardı. Bunları bal depolamak için kullanmışlar. 5.4.3.2. ve 1. çerçevelerin üzerinde normal ölçülerde sırlanmış bal kemeri ve arta kalan kısım tamamen kapalı gözlü yavruluydu. Açık gözlü yavrulu kısım göremedim neredeyse. Ayrıca pek polen de göremedim. Ama acele ve heyecandan polene pek dikkat edemedim :)

Ana arı 9.çerçevenin iç yüzünde gayet hareketli idi (kovandaki rahatsızlıktan ne yapacağını mı şaşırdı acaba). Bütün çerçeveleri kurcalamak zorunda kaldığım için arılar huzursuz oldu tabii.

2. ve 3. çerçeveleri (tamamen kapalı gözlü yavrulu) ballığa koydum. 4. çerçeveyi (tamamen kapalı gözlü yavrulu) 7. çerçevenin yerine koydum. (Yavrulu çerçeveyi dışa doğru kaydırarak kovan içerisindeki dağılımı dengelemeye çalıştım.) 7. çerçeveyi de (ballı) 1. çerçevenin yerine koydum (öyle yaptık galiba :) Velhasıl normal düzene getirmeye çalıştım. 2. ve 9. kısımlara da temel petekli çerçeve verdim. Bu düzen oluşturma işi beni baya uğraştırdı ve terletti. Hatta yüzümden kovanın içerisine akan terlerden birkaç arı boğulma tehlikesi atlattı :)

Kuluçkalık ile ballık arasına ana arı ızgarası koydum, ana arı ballığa çıkıp yumurtlamasın diye. Ana arının ballıkta olmadığından da eminim. Ballığa koyduğum kapalı gözlü yavrulu çerçevelerden yavrular çıktığında buraya bal depolayabilecekler. Kuluçkalıkta da iki adet temel petekli çerçeve 8-13 günlük bal mumu salgılama yeteneğine sahip yavru arılar tarafından zincir kurularak örülecek. Ve yumurtlama için boş alan sağlanmış olacak.


Ballıkla beraber iki katlı yapımız bu şekilde. Ortada ana arı ızgarası görülüyor. Örtü tahtası olarak doğrudan çuval kullandım. Kovanın yanında görülen suluğu şimdiye dek üç kez doldurdum. Tükettikleri su miktarından ona pek rağbet etmedikleri belli. Acaba su ihtiyaçlarını nereden karşılıyorlar?

Son zamanlarda suluğu arılarımdan çok eşek arıları kullanıyor. Eşek arısı popülasyonunun ciddi miktarda arttığını gözlemledim. Sürekli kovan çevresinde uçuşuyorlar. Uçuşta veya kovanın önünden arı götürdüklerini hiç gözlemlemedim. Ancak kardeşçe yaşamaları da tabiatlarına aykırı sanırım. Eşek arılarının yuvalarının evin çatısında olduğunu tespit ettim. Çatıya çıktım. Yuvaları kiremitlerin altında. İki kiremitin birleştiği aradan giriş-çıkış yapıyorlar. Neredeyse çatının her tarafında yuva yapmışlar. Bunlarla nasıl mücadele edeceğimi bilemiyorum. 5-10 tane kiremiti kaldırarak birkaç yuva bozdum. Süpürgeyle öldürebildiklerimi öldürdüm. Ancak bu şekilde köklerini kazımak imkansız.

Geçmiş senelerde de eşek arıları vardı. Ancak bu kadar yoğun değillerdi. Bu kadar artmış olmalarının doğrudan doğruya arılarımla ilgisi olmalı.


Zakkumlar açalı çok oldu. Çiçekleri güzel görünüp, güzel kokuyorlar. Ancak arılar için bunun bir anlamı yok. Sümüklü böcek için çok anlamlı ki hayatının tırmanışını yapmış olmalı!